معرفی دسته حفاظت کاتدیک
خوردگی فلزات یک پدیده طبیعی و اجتنابناپذیر است که میتواند خسارتهای سنگینی به زیرساختهای حیاتی وارد کند. برای مقابله با این مشکل، حفاظت کاتدیک (Cathodic Protection - CP) بهعنوان یک تکنیک الکتروشیمیایی مؤثر توسعه یافته است. این روش با تغییر پتانسیل سطح فلز و تبدیل آن به حالت کاتدی، از تخریب و خوردگی جلوگیری کرده یا سرعت آن را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد.
حفاظت کاتدیک در صنایع مختلف کاربرد گستردهای دارد؛ از جمله در مخازن سوخت، کشتیها، سکوها و محفظههای نفتی دریایی، میلههای تقویتکننده فلزی در سازههای بتنی و بهویژه خطوط لوله گاز. در خطوط لوله، پس از استفاده از پوششهای ضد خوردگی بهعنوان سیستم اولیه، حفاظت کاتدی بهعنوان یک لایه تکمیلی اعمال میشود تا ایمنی و دوام سازه تضمین گردد. در واقع با تبدیل خط لوله به کاتد، جریان خوردگی متوقف شده یا بهطور چشمگیری کند میشود و این امر نقش حیاتی در افزایش عمر مفید تجهیزات و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری دارد.
دستهبندی اصلی حفاظت کاتدیک
- حفاظت کاتدیک با آند فداشونده (Sacrificial Anode Cathodic Protection – SACP)
در این روش، فلز مورد نظر به یک فلز فعالتر مانند روی، آلومینیوم یا منیزیم متصل میشود.
ویژگیها:
- ساده و کمهزینه
- نیاز به نگهداری کم
- مناسب برای سازههای کوچک یا محیطهای با مقاومت الکتریکی پایین (مانند آب دریا)
- حفاظت کاتدیک با تزریق جریان (Impressed Current Cathodic Protection – ICCP)
در این روش از یک منبع جریان خارجی برای اعمال جریان به فلز استفاده میشود.
ویژگیها:
- قابلیت کنترل دقیق جریان
- مناسب برای سازههای بزرگ مانند خطوط لوله و مخازن ذخیرهسازی
- نیازمند تجهیزات پیشرفته و نگهداری بیشتر
دستهبندی بر اساس کاربرد
- حفاظت کاتدیک در خطوط لوله
- جلوگیری از نشت و خوردگی داخلی و خارجی
- افزایش عمر مفید خطوط انتقال نفت و گاز
- حفاظت کاتدیک در سازههای دریایی
- استفاده در کشتیها، اسکلهها و سکوهای نفتی
- مقابله با خوردگی ناشی از آب شور
- حفاظت کاتدیک در مخازن و تجهیزات صنعتی
- جلوگیری از خوردگی در مخازن ذخیرهسازی زیرزمینی و روزمینی
- کاربرد در پالایشگاهها و صنایع شیمیایی
جمعبندی
حفاظت کاتدیک یک روش ضروری و اقتصادی برای جلوگیری از خوردگی فلزات در صنایع مختلف است. انتخاب بین SACP و ICCP به شرایط محیطی، اندازه سازه و هزینههای نگهداری بستگی دارد. استفاده صحیح از این سیستمها باعث افزایش عمر تجهیزات، کاهش هزینههای تعمیر و ارتقاء ایمنی میشود.
