چسب آب‌بندی صنعتی (Sealant)

چسب Sealant چیست؟

Sealant یا چسب آب‌بندی صنعتی ماده‌ای است که برای پرکردن فاصله‌ها و ناهمواری‌های میان دو سطح و جلوگیری از عبور مایع، گاز، رطوبت یا سایر مواد از محل اتصال استفاده می‌شود.

برخلاف تصور رایج، وظیفه اصلی Sealant همیشه ایجاد یک اتصال سازه‌ای بسیار قوی نیست؛ بلکه در بسیاری از کاربردها، انعطاف‌پذیری و توانایی پرکردن فضای اتصال اهمیت بیشتری دارد.

در صنعت، درزگیرها می‌توانند در کنار گسکت یا حتی در برخی طراحی‌ها به‌صورت Gasket Form-in-Place مورد استفاده قرار گیرند. محصولات مخصوص گسکت مایع پس از اعمال روی فلنج، فضای میان سطوح را پر کرده و پس از پخت، یک لایه آب‌بندی ایجاد می‌کنند.

برای مشاهده سایر محصولات مرتبط با آب‌بندی و عایق‌کاری می‌توانید بخش نسوز آنلاین آتبین ایستا را بررسی کنید.

تفاوت چسب و Sealant چیست؟

در زبان روزمره معمولاً همه این محصولات «چسب» نامیده می‌شوند، اما Adhesive و Sealant الزاماً عملکرد یکسانی ندارند.

Adhesive بیشتر برای ایجاد اتصال میان دو سطح طراحی می‌شود، در حالی که Sealant معمولاً وظیفه اصلی آب‌بندی، پرکردن درز و جلوگیری از نفوذ یا نشتی را بر عهده دارد.

در بسیاری از Sealantها ویژگی‌هایی مانند انعطاف‌پذیری، قابلیت پرکردن شکاف و حفظ آب‌بندی هنگام انبساط یا حرکت محدود قطعات اهمیت بالایی دارد.

با این حال بعضی محصولات صنعتی می‌توانند هم‌زمان خاصیت چسبندگی و آب‌بندی داشته باشند.

انواع چسب آب‌بندی صنعتی

Sealantها بر اساس ترکیب شیمیایی، روش پخت و نوع کاربرد به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند.

چسب سیلیکونی RTV

RTV مخفف Room Temperature Vulcanizing است. این نوع سیلیکون پس از قرارگرفتن در شرایط مناسب، در دمای محیط پخت شده و به یک ماده الاستومری تبدیل می‌شود.

RTV Sealantها در بعضی کاربردهای آب‌بندی فلنج، تجهیزات مکانیکی و محیط‌های حرارتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی فرمولاسیون‌های صنعتی مخصوص دمای بالا نیز تولید می‌شوند. برای نمونه Henkel محصول SI 5920 را برای فلنج‌های انعطاف‌پذیر و کاربردهای حرارتی معرفی می‌کند.

چسب آب‌بندی بی‌هوازی

Anaerobic Sealant نوع دیگری از درزگیر صنعتی است که برای برخی اتصالات فلزی صلب کاربرد دارد.

این مواد می‌توانند در فضای محدود میان دو سطح فلزی و در نبود اکسیژن پخت شوند و برای آب‌بندی فلنج‌های ماشین‌کاری‌شده مورد استفاده قرار گیرند. LOCTITE 510 نمونه‌ای از این گروه است که برای فلنج‌های فلزی صلب و نزدیک به هم طراحی شده است.

چسب واشرساز

چسب واشرساز یا Gasket Maker برای ایجاد یا تکمیل آب‌بندی میان دو سطح استفاده می‌شود.

بسته به نوع محصول، می‌توان از آن در محفظه‌ها، درپوش‌ها، پمپ‌ها، گیربکس‌ها و فلنج‌های تجهیزات مکانیکی استفاده کرد.

در این محصولات، مقاومت در برابر روغن، دما، مواد شیمیایی و حرکت اتصال باید بر اساس کاربرد بررسی شود. برخی RTVهای صنعتی پس از پخت، ساختار سیلیکونی انعطاف‌پذیری ایجاد می‌کنند و برای آب‌بندی قطعاتی مانند Oil Pan یا Valve Cover طراحی شده‌اند.

چسب نسوز و مقاوم به حرارت

چسب نسوز عنوانی عمومی برای محصولاتی است که برای کار در شرایط حرارتی طراحی شده‌اند.

اما تمام چسب‌های نسوز تحمل دمای یکسانی ندارند. حتی در میان Sealantهای سیلیکونی صنعتی، محدوده دمای مجاز می‌تواند با توجه به فرمولاسیون محصول متفاوت باشد. برای مثال محصولات تجاری مختلف از محدوده‌های حدود 260 تا بیش از 300 درجه سانتی‌گراد برای برخی فرمولاسیون‌های سیلیکونی نام می‌برند.

بنابراین تحمل حرارتی هر محصول باید از دیتاشیت همان مدل بررسی شود.

چسب نسوز صنعتی چه کاربردی دارد؟

چسب‌های مقاوم به حرارت بسته به فرمولاسیون می‌توانند در بخش‌هایی از تجهیزات مورد استفاده قرار گیرند که در معرض دمای بالا هستند.

از کاربردهای احتمالی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آب‌بندی برخی فلنج‌ها
• تجهیزات حرارتی
• کوره‌ها
• بویلرها
• خطوط و کانال‌های گرم
• تجهیزات مکانیکی
• محفظه‌ها و کاورها
• سیستم‌های اگزوز صنعتی
• قطعات در معرض سیکل‌های حرارتی

برخی Sealantهای سیلیکونی دمای بالا به‌طور مشخص برای تجهیزات حرارتی، کوره‌ها، بویلرها و داکت‌های گرم عرضه می‌شوند.

کاربرد Sealant در آب‌بندی فلنج

یکی از کاربردهای مهم Sealant در صنعت، آب‌بندی سطوح فلنج است.

حتی سطوح ماشین‌کاری‌شده نیز دارای ناهمواری‌های میکروسکوپی هستند. مواد Gasketing می‌توانند این فضاها را پر کرده و مسیرهای احتمالی نشتی را کاهش دهند.

نوع Sealant مورد استفاده برای فلنج باید بر اساس عواملی مانند:

• صلب یا انعطاف‌پذیر بودن فلنج
• فاصله میان دو سطح
• جنس قطعات
• فشار
• دما
• نوع سیال
• شرایط باز و بسته‌شدن تجهیز

انتخاب شود.

برای آب‌بندی فلنج‌هایی که نیازمند واشر مستقل هستند نیز می‌توانید انواع گسکت صنعتی آتبین ایستا را بررسی کنید.

تفاوت Sealant و گسکت چیست؟

گسکت معمولاً قطعه‌ای از پیش ساخته‌شده است که میان دو سطح قرار می‌گیرد.

اما Sealant اغلب به‌صورت خمیر، ژل یا ماده نیمه‌مایع روی سطح اعمال می‌شود و پس از پخت یا قرارگیری در شرایط لازم، لایه آب‌بندی را تشکیل می‌دهد.

در بعضی طراحی‌ها این دو محصول مکمل یکدیگر هستند و در برخی دیگر از Liquid Gasket به‌جای گسکت سنتی استفاده می‌شود.

انتخاب میان آن‌ها باید بر اساس طراحی سازنده تجهیز انجام شود و نباید بدون بررسی فنی، یک گسکت جامد را با چسب واشرساز جایگزین کرد.

چسب آب‌بندی برای فلنج صلب و انعطاف‌پذیر

نوع ساختار فلنج در انتخاب Sealant اهمیت زیادی دارد.

فلنج صلب

سطوح ماشین‌کاری‌شده و صلب که فاصله بسیار کمی دارند، ممکن است با بعضی Sealantهای بی‌هوازی سازگار باشند.

Henkel برای LOCTITE 510 به‌طور مشخص کاربرد روی فلنج‌های فلزی صلب و Close-Fitting را عنوان می‌کند.

فلنج انعطاف‌پذیر

در فلنج‌های نازک‌تر، ورقی یا قطعاتی که امکان حرکت محدود دارند، یک Sealant انعطاف‌پذیر می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

برخی Silicone Sealantها دقیقاً برای Flexible Flange طراحی شده‌اند.

به همین دلیل انتخاب محصول صرفاً بر اساس عبارت «چسب واشرساز» کافی نیست.

مقاومت چسب Sealant در برابر روغن

در بسیاری از ماشین‌آلات صنعتی، Sealant با روغن یا روانکار در تماس است.

تمام درزگیرها در برابر روغن رفتار مشابهی ندارند. برخی RTV Sealantها به‌طور اختصاصی با مقاومت در برابر روغن فرموله می‌شوند و برای تجهیزاتی مانند محفظه روغن و بخش‌هایی از تجهیزات مکانیکی کاربرد دارند.

اگر محیط کاری شامل روغن، سوخت یا سیال شیمیایی است، سازگاری محصول با آن ماده باید پیش از استفاده بررسی شود.

مقاومت شیمیایی Sealant

مقاومت شیمیایی به ترکیب خود Sealant و نوع سیال بستگی دارد.

یک درزگیر ممکن است در برابر روغن عملکرد مناسبی داشته باشد اما برای یک حلال یا ماده شیمیایی خاص مناسب نباشد.

به همین دلیل هنگام انتخاب چسب آب‌بندی باید اطلاعاتی مانند:

• نام سیال
• غلظت
• دما
• مدت تماس
• فشار
• جنس سطوح

مشخص باشد.

در کاربردهای صنعتی حساس، دیتاشیت و Chemical Compatibility محصول باید مبنای انتخاب قرار گیرد.

دمای کاری چسب نسوز

یکی از عبارت‌های پرجست‌وجو درباره این محصولات، میزان تحمل حرارتی چسب نسوز است.

اما پاسخ یک عدد مشخص نیست.

برای نمونه یک RTV صنعتی ممکن است برای محدوده حدود 260 درجه سانتی‌گراد طراحی شده باشد، در حالی که فرمولاسیون دیگری محدوده بالاتری ارائه کند. حتی ممکن است سازنده برای دمای مداوم و دمای لحظه‌ای دو عدد متفاوت اعلام کند.

بنابراین هنگام خرید باید به دو مشخصه توجه کرد:

• Continuous Service Temperature
• Intermittent Temperature

و شرایط واقعی تجهیز را با دیتاشیت محصول تطبیق داد.

انعطاف‌پذیری Sealant چه اهمیتی دارد؟

اتصالات صنعتی همیشه کاملاً ثابت نیستند.

تغییر دما می‌تواند باعث انبساط و انقباض قطعات شود و برخی تجهیزات نیز در معرض لرزش یا حرکت قرار دارند.

در چنین شرایطی Sealant باید بتواند بدون ترک‌خوردن یا جداشدن از سطح، مقدار حرکت طراحی‌شده را تحمل کند.

به همین دلیل انتخاب یک ماده بسیار سخت برای اتصالی که نیاز به انعطاف دارد ممکن است نتیجه مناسبی ایجاد نکند.

شرایط سطح قبل از استفاده از Sealant

آماده‌سازی سطح نقش مهمی در کیفیت آب‌بندی دارد.

در اغلب کاربردها بهتر است سطح از مواردی مانند:

• روغن
• گریس
• گردوغبار
• زنگ‌زدگی آزاد
• باقی‌مانده Sealant قبلی
• آلودگی‌های سطحی

پاک شود.

البته روش دقیق آماده‌سازی، نیاز یا عدم نیاز به Primer و زمان انتظار باید بر اساس دستورالعمل سازنده همان محصول انجام شود.

زمان خشک شدن و Cure Time

یکی از اشتباهات رایج، یکسان دانستن خشک‌شدن سطح با پخت کامل Sealant است.

بعضی محصولات ممکن است در مدت کوتاهی روی سطح پوسته ایجاد کنند، اما دستیابی به خواص نهایی آب‌بندی زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

برای مثال در برخی RTVهای سیلیکونی، فرآیند پخت با رطوبت هوا انجام می‌شود.

بنابراین قبل از تحت فشار قراردادن تجهیز یا رساندن آن به دمای عملیاتی باید Cure Time توصیه‌شده سازنده رعایت شود.

Sealant در چه صنایعی استفاده می‌شود؟

بسته به نوع و مشخصات فنی، درزگیرهای صنعتی می‌توانند در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گیرند:

• نفت و گاز
• پالایشگاه‌ها
• پتروشیمی
• نیروگاه‌ها
• صنایع فولاد
• صنایع شیمیایی
• تعمیرات صنعتی
• پمپ‌ها
• گیربکس‌ها
• موتورها
• تجهیزات حرارتی
• سیستم‌های پایپینگ
• ماشین‌آلات تولیدی

نوع محصول برای هر کاربرد باید جداگانه تعیین شود و صرف عبارت «Industrial Sealant» به معنی مناسب بودن آن برای تمام این سرویس‌ها نیست.

برای شناخت سایر متریال‌های حوزه عایق‌کاری و آب‌بندی می‌توانید مقاله محصولات نسوز صنعتی را نیز مطالعه کنید. سایت آتبین ایستا در این بخش محصولاتی مانند ورق، نوار، پکینگ، واشر، PTFE و سایر متریال‌های نسوز و آب‌بندی را معرفی کرده است.

هنگام خرید چسب Sealant به چه نکاتی توجه کنیم؟

برای خرید چسب آب‌بندی صنعتی تنها توجه به برند یا رنگ محصول کافی نیست.

نوع کاربرد

ابتدا باید مشخص شود Sealant برای فلنج، رزوه، محفظه، کوره، تجهیزات مکانیکی یا کاربرد دیگری مورد نیاز است.

دمای کاری

دمای مداوم و حداکثر دمای لحظه‌ای باید مشخص باشد.

نوع سیال

اگر چسب با روغن، آب، گاز، سوخت یا ماده شیمیایی تماس دارد، سازگاری آن باید بررسی شود.

جنس سطوح

فلز، آلومینیوم، فولاد، پلاستیک، سرامیک یا سایر مواد ممکن است نیازمند Sealant متفاوتی باشند.

میزان فاصله دو سطح

Gap Size روی انتخاب نوع درزگیر اثر دارد. بعضی محصولات برای سطوح بسیار نزدیک و بعضی برای فاصله‌های بیشتر طراحی شده‌اند.

انعطاف اتصال

برای فلنج یا قطعه‌ای که حرکت و تغییر شکل دارد، انعطاف‌پذیری Sealant اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

روش پخت

سیلیکونی، بی‌هوازی و سایر سیستم‌های پخت شرایط اجرایی یکسانی ندارند.

قیمت چسب Sealant

قیمت چسب آب‌بندی صنعتی به مشخصات محصول بستگی دارد و نمی‌توان یک قیمت ثابت برای تمام Sealantها در نظر گرفت.

از عوامل مؤثر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نوع و تکنولوژی Sealant
• سیلیکونی یا بی‌هوازی بودن
• مقاومت حرارتی
• مقاومت شیمیایی
• حجم بسته‌بندی
• برند
• کشور سازنده
• کاربرد تخصصی
• زمان پخت
• مقدار سفارش
• شرایط بازار

به همین دلیل هنگام مقایسه قیمت، بهتر است محصولات دارای کاربرد و مشخصات فنی مشابه با یکدیگر مقایسه شوند.

خرید چسب Sealant از آتبین ایستا

در آب‌بندی صنعتی، انتخاب Sealant نامناسب می‌تواند باعث نشتی، کاهش دوام آب‌بندی یا نیاز به تعمیر مجدد تجهیز شود.

بهتر است پیش از سفارش، اطلاعات مربوط به محل استفاده، نوع سطوح، دما، فشار، سیال و شرایط عملکرد در اختیار کارشناسان قرار گیرد تا نوع مناسب‌تری از چسب یا درزگیر بررسی شود.

برای خرید چسب Sealant، استعلام قیمت چسب نسوز و انتخاب درزگیر صنعتی مناسب می‌توانید مشخصات فنی تجهیز یا کاربرد خود را در اختیار کارشناسان آتبین ایستا قرار دهید.